Μια Ημέρα στη Βίλα του Κυρίου Φιλομέταξου – Ο Συλλέκτης των Σιωπηλών Ντοκουμέντων

 Μια Ημέρα στη Βίλα του Κυρίου Φιλομέταξου – Ο Συλλέκτης των Σιωπηλών Ντοκουμέντων

Η αυλόπορτα άνοιξε αργά, με μηχανισμό εποχής, χωρίς να τρίζει. Ο ήλιος έπεφτε πάνω στους ψηλούς κέδρους που πλαισίωναν τη βίλα του κυρίου Φιλομέταξου — ενός ανθρώπου γνωστού στον κόσμο των κορυφαίων συλλεκτών απλώς ως "ο Αρχειοφύλακας".

Η μέρα του ξεκινούσε νωρίς, με σιωπή. Το πρώτο του βήμα ήταν πάντα προς την Αίθουσα των Επιστολών. Εκεί φυλάσσονταν, σε ελεγχόμενη θερμοκρασία, χειρόγραφες επιστολές του 17ου και 18ου αιώνα — γνήσια γράμματα εμπόρων της Βενετίας, διπλωματικές ανταποκρίσεις του 1805 από το Ναπολεόντειο Μέτωπο, φάκελοι με τη σφραγίδα του Ρώσου Τσάρου Νικολάου Α’, καθώς και η αυθεντική αλληλογραφία ενός καπετάνιου της P&O από το πρώτο transatlantic route του 1851.

Μετά περνούσε στην Αίθουσα των Εκδόσεων. Πίνακες με γνήσια προεπαναστατικά ελληνικά φυλλάδια τυπωμένα στο Παρίσι και την Τεργέστη, αυθεντικές πρώτες εκδόσεις εφημερίδων του 19ου αιώνα για τα πρώτα Ολυμπιακά του 1896, και ένας σπάνιος τόμος με τα Πρακτικά της Συνθήκης του Βερολίνου του 1878 με περιθωριακές σημειώσεις διπλωματών.

Στο κέντρο του σπιτιού βρισκόταν η Φιλοτελική Βιβλιοθήκη: πίνακες με τις σπάνιες σειρές των Zeppelin Mail, η σειρά “Ballon Monté” του Γαλλο-Πρωσικού Πολέμου (1870), και φυσικά, ένα original φύλλο Penny Black, με πιστοποίηση Royal Philatelic Society. Στον τοίχο, δεσπόζουσε ένα κομμάτι εξαιρετικής σπανιότητας: ένας αυθεντικός φάκελος με σφραγίδα της αποστολής του LZ 127 Graf Zeppelin με transit stamp Lakehurst 1930 και ιδιόχειρη υπογραφή του Eckener.

Το μεσημέρι αφιερωνόταν στη μελέτη των “σιωπηλών ντοκουμέντων”: χάρτες ναυσιπλοΐας του 18ου αιώνα, αρχειακά αποκόμματα διαφημιστικών αφισών ατμοπλοίων της White Star Line και Cunard, έγγραφα της έκθεσης Παρισιού 1889, αλλά και ένα εξαιρετικά σπάνιο προσπέκτους της World's Fair 1939 στη Νέα Υόρκη, με ενσωματωμένο “day pass” και ατόφιο εισιτήριο για το Pavilion της Perisphere & Trylon.

Το απόγευμα δεχόταν μονάχα έναν άνθρωπο — τον ερευνητή-τεκμηριωτή της συλλογής του. Κατέγραφαν κάθε τεκμήριο με ημερομηνία εύρεσης, τόπο απόκτησης, προηγούμενο κάτοχο, ιστορική σημασία. Είχε ορκιστεί πως τίποτα δεν θα παραδοθεί στο μέλλον χωρίς πλαίσιο και χωρίς αλήθεια.

Η συλλογή του δεν ήταν τυχαία. Ό,τι απέκτησε, είχε ιστορική, πολιτική ή πολιτισμική σημασία. Δεν αγόραζε από μόδα, δεν ακολουθούσε τάσεις. Επένδυε σε ό,τι θεωρούσε ότι “δεν ξαναγίνεται”.

Το βράδυ, μπροστά στη μεγάλη του τραπεζαρία, με φόντο μια αυθεντική λιθογραφία των Ολυμπιακών της Στοκχόλμης 1912, κατέγραφε στο τετράδιο του:

> «Δεν συλλέγω για να κατέχω. Συλλέγω για να διασώζω. Και να θυμίζω στους επόμενους, ότι ο πολιτισμός δεν είναι έκθεμα. Είναι μαρτυρία.»